Cần giấy khai sinh cho tập đoàn kinh tế tư nhân

Admin 16/11/2017

Cần giấy khai sinh cho tập đoàn kinh tế tư nhân

Việc thành lập các tập đoàn kinh tế và mô hình "Công ty mẹ - Công ty con" đang diễn ra khá sôi động ở nước ta. Thực tế, về pháp lý, mô hình Tập đoàn kinh tế tư nhân hiện nay chưa được thừa nhận.  

Hiện Việt Nam đã có nhiều doanh nghiệp (DN) hay nhóm DN mạnh, tích hợp, liên kết các thế mạnh để hoạt động dưới một bộ máy điều hành chung, một thương hiệu chung tạo ra sự phát triển vượt bậc. Đây chính sự liên kết, hình thành mô hình tập đoàn kinh tế tư nhân. Tiêu biểu như FPT, Đồng Tâm, Kinh Đô, Hòa Phát, Hoàng Anh Gia Lai, Vincom, Trung Nguyên...

Tập đoàn - mới là tự phong

Ông Nguyễn Quốc Hiệp - Chủ tịch HĐQT GP Invest bình luận: “Các mô hình DN của chúng ta trong suốt nhiều năm qua đã có nhiều thay đổi để thích nghi với sự phát triển từ xí nghiệp, xí nghiệp liên hợp, liên hiệp các xí nghiệp, Tổng Công ty... và bây giờ là tập đoàn. Mô hình nào được thị trường chấp nhận thì sẽ tồn tại và phát triển, nhưng phải đảm bảo được yếu tố cạnh tranh”.

Chia sẻ với quan điểm này, ông Đoàn Xuân Hiệp-Tổng thư ký Hiệp hội Điện lực Việt Nam cho rằng: “Ở nước ngoài chỉ có tập đoàn kinh tế tư nhân hầu như không có tập đoàn kinh tế nhà nước (trừ Pháp có 1 số tập đoàn nhưng cũng đang dần chuyển sang cổ phần hóa hay tư nhân hóa). Ở nước ta, ngoài các tập đoàn do Nhà nước thành lập, còn các Công ty tư nhân thực sự chưa đủ mạnh để gọi đó là các tập đoàn. Nếu có thì cũng là... “tự phong”. Tôi không quan trọng là ai phong, vấn đề vẫn là thực lực của chính những DN ấy”.

Luật gia Vũ Xuân Tiền - Giám đốc Công ty tư vấn VFAM Việt Nam nhận xét: “Đến nay, những nghiên cứu cơ bản về tập đoàn, về mô hình công ty mẹ - công ty con ở nước ta còn rất ít. Còn rất nhiều vấn đề về mặt lý luận chưa được trao đổi và thống nhất với tinh thần thẳng thắn, khách quan và khoa học. Chẳng hạn, thế nào là một tập đoàn kinh tế? Gọi là tập đoàn kinh tế hay tập đoàn DN? Tập đoàn có phải là một tổ chức có tư cách pháp nhân hay không? Khi chưa hiểu thấu đáo về tập đoàn và công ty mẹ - công ty con mà đã "cho ra" hàng loạt thì chắc chắn sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng trong điều hành”.

Ông Nguyễn Thế Vinh-Phó Tổng giám đốc tập đoàn Việt Á đưa ra ý kiến từ chính kinh nghiệm phát triển của mình: “Sự phát triển của tập đoàn là quá trình phấn đấu không ngừng của cán bộ công nhân viên cũng như đòi hỏi khách quan của sự phát triển kinh tế-xã hội. Sự phát triển và hình thành của tập đoàn Việt Á là yêu cầu khách quan, có chiến lược, các đơn vị trong Tập đoàn có sự đoàn kết, hỗ trợ, mỗi công ty, mỗi đơn vị thành viên mới ra đời là sự phôi thai trong phát triển của Tập đoàn”.

Và những khó khăn

Thực tế về pháp lý, mô hình tập đoàn kinh tế tư nhân hiện nay chưa được thừa nhận. Các tập đoàn hiện nay buộc phải mang cái tên không chính danh “Công ty cổ phần tập đoàn”, hoặc Công ty “TNHH tập đoàn”. Trong Luật DN 2005 hiện hành, cả luật và các văn bản hướng dẫn đều chưa tạo được hành lang pháp lý cho việc hình thành các tập đoàn kinh tế tư nhân. Chúng ta chỉ có một nghị định hướng dẫn Luật DN về đăng ký kinh doanh và cũng không có bất cứ đề cập nào đến việc hình thành và phát triển tập đoàn kinh tế tư nhân ở Việt Nam.

Từ thực tế này, ông Nguyễn Khắc Hiệp -Chủ tịch HĐQT Công ty Vincom- khẳng định: “Việc thừa nhận các tập đoàn kinh tế tư nhân vẫn mang tính chủ trương. Hệ thống quy định chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển của các tập đoàn. Các tập đoàn kinh tế tư nhân trong nước đang phải áp dụng Luật DN mà luật này cũng chưa có sự thừa nhận chính thức nào”.

Ông Nguyễn Thế Vinh-Phó Tổng giám đốc tập đoàn Việt Á cho biết: “Trên con đường phát triển từ một công ty nhỏ bé thành một tập đoàn như hôm nay, Việt A-VAPOWER gặp không ít khó khăn và thách thức. Luật DN ban hành năm 2005 qui định chỉ có 4 loại hình DN mà không có tập đoàn. Vì vậy, khi đi đăng ký kinh doanh chúng tôi muốn có một tên gọi ngắn gọn và hợp với thực trạng đơn vị là Tập đoàn Việt Á thì không được mà phải ghi là “Công ty cổ phần tập đoàn đầu tư thương mại Công nghiệp Việt Á”. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng nhận thấy rằng, quá trình hoạt động của Tập đoàn còn thiếu thính chuẩn mực, một số công việc chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra, hiệu quả đạt được chưa cao”.

Ông Võ Văn Mai-Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc Công ty cổ phần tập đoàn HiPT cho biết: Năm ngoái, khi HiPT nộp hồ sơ đổi tên thành Tập đoàn HiPT, cũng đã gặp phải nhiều ý kiến vì chưa có văn bản nào hướng dẫn. Tuy nhiên, sau khi có sự phối hợp giữa Phòng đăng ký kinh doanh Hà Nội với các Vụ chức năng của Bộ Kế hoạch-Đầu tư thì cũng đã giải quyết xong. Và có lẽ HiPT là một trong những DN đầu tiên nhận được tên Tập đoàn HiPT”.

TS Lê Khắc Hiệp bổ sung: “Chúng ta cũng phải kể đến những khó khăn gặp phải từ chính quá trình hoạt động đầu tư - sản xuất kinh doanh của những mô hình tập đoàn. Như đã biết, hầu hết DN này mới được thành lập trong vòng 10 năm trở lại đây và vận hành bằng phương thức gia đình “tin cậy lẫn nhau” chứ chưa thực sự chuyên nghiệp. Bên cạnh đó là xu thế phát triển DN: cần liên doanh, liên kết, cổ phần hoá và niêm yết cổ phiếu... nên đòi có cách quản lý công khai, minh bạch, hiệu quả... Do đó, khi quy mô phát triển lớn hơn thì việc quản lý theo cách cũ không còn phù hợp mà thời gian phát triển lại ngắn nên kinh nghiệm quản lý thiếu... dẫn đến hầu hết đều rơi vào tình trạng khủng hoảng nhân lực, đặc biệt là nhân sự cao cấp mặc dù đã có kế hoạch chuẩn bị phần nào”.

Khó khăn nữa là hiện tại chúng ta vẫn chưa có định nghĩa chính thức nào về tập đoàn kinh tế, xung quanh vấn đề này còn nhiều tranh cãi. Hệ thống tiêu chí để xác định về tập đoàn đến nay cũng chưa có. Đó là chưa kể đến những nghiên cứu sâu, cụ thể để hình thành một chiến lược tổng thể để thúc đẩy sự phát triển của mô hình mới, triển vọng này. Chính vì thế, nhiều DN vẫn đang phải hoạt động dò dẫm và chưa có được những định hướng mang tầm vĩ mô.

TS Lê Khắc Hiệp cũng thẳng thắn phán ánh: Việc “hành” DN trong việc xem xét cấp phép đầu tư, mở rộng hạng mục kinh doanh hay thành lập, mua bán sáp nhập các Công ty con, liên doanh liên kết... của các cơ quan công quyền không phải là chuyện hiếm. 

Hướng đi trước mắt

Theo các chuyên gia kinh tế, Nhà nước cần sớm ban hành các qui định về pháp lý, các mô hình và nguyên tắc hình thành các Tập đoàn kinh tế. Nếu là Tập đoàn kinh tế phải đáp ứng được các yêu cầu và tiêu chí cụ thể: Qui mô tổ chức, phương pháp tổ chức, các hệ thống quản lý, đội ngũ cán bộ, số vốn pháp định, các chỉ tiêu kinh tế tối thiểu, tính liên kết các sản phẩm và ngành nghề… Bên cạnh đó, Nhà nước cần có các chính sách giúp đỡ và thúc đẩy các Tập đoàn kinh tế tư nhân phát triển và hội nhập bền vững và có cơ chế kiểm soát phù hợp.

Luật gia Vũ Xuân Tiền, Chủ tịch Hội đồng Tư vấn của Công ty Tư vấn VFAM Việt Nam, cho rằng Chính phủ nên sớm có một nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn hình thành, hoạt động của tập đoàn kinh tế tế tư nhân, trong đó có những nội dung tiêu chí hình thành tập đoàn với những điều kiện cần và đủ.

Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Cổ phần Vincom Lê Khắc Hiệp nhấn mạnh thêm “Nghị định trên cần có một tầm nhìn rộng”, và bên cạnh đó Nhà nước cũng cần có những nghiên cứu cụ thể, học tập các mô hình kinh tế tư nhân từ các nước phát triển. Nhà nước cũng nên có ngay những nghiên cứu cụ thể, học tập các mô hình tập đoàn kinh tế tư nhân từ các nước phát triển hơn, nhất là các nước có điều kiện phát triển tương tự Việt Nam để có những hoạch định về chiến lược này.

“Theo VOV”

 

Bình luận
Nội dung này chưa có bình luận, hãy gửi cho chúng tôi bình luận đầu tiên của bạn.
VIẾT BÌNH LUẬN